Bezoek Aartsbisschop Thabo Makgoba verbindt jongeren, energietransitie en Amsterdam Zuidoost
Bezoek Aartsbisschop Thabo Makgoba
Op dinsdag 26 mei bracht aartsbisschop Thabo Makgoba een bezoek aan Amsterdam Zuidoost. Zijn bezoek aan Nederland stond in het teken van de verbinding tussen geloof, rechtvaardigheid en duurzaamheid. (Visit aartsbisschop Thabo Makgoba (2026) – Vrije Universiteit Amsterdam). Voor het Energie Lab Zuidoost (ELZO) vormde dit bezoek een kans om het gesprek te voeren over de energietransitie en de rol die jongeren hierin spelen.
In dat kader organiseerden OBA Next, Energielab Zuidoost (ELZO) / AMS Institute, Gemeente Amsterdam, VU, VU Vereniging en Foundation Academy een gezamenlijke bijeenkomst, waarbij de aartsbisschop werd meegenomen in Zuidoost. Tijdens deze middag stonden jongeren, religieuze gemeenschappen en duurzaamheidsvraagstukken centraal, met een specifieke focus op de rol van jongeren in de energietransitie.
Energietransitie
De keuze om juist in Amsterdam Zuidoost en met jongeren over de energietransitie te spreken is geen toeval. De energietransitie gaat niet alleen over techniek, maar raakt ook direct aan thema’s als leefbaarheid, ongelijkheid, toegang tot energie en de manier waarop wij samen onze toekomst vormgeven. Want de energietransitie draait niet alleen technische aspecten, zoals het gebruik van zonnepanelen en windmolens. De transitie raakt uiteindelijk ook bewoners. De energietransitie heeft invloed op je energierekening, wanneer je energie kan gebruiken, maar ook op grotere schaal zoals waar en of we huizen kunnen bouwen. Wat de transitie vooral speciaal maakt, is dat we nog niet weten hoe die er precies uit gaat zien en hier gezamenlijk invulling aan kunnen geven.
In dat kader organiseerden OBA Next, Energielab Zuidoost (ELZO) / AMS Institute, Gemeente Amsterdam, VU, VU Vereniging en Foundation Academy een gezamenlijke bijeenkomst, waarbij de aartsbisschop werd meegenomen in Zuidoost. Tijdens deze middag stonden jongeren, religieuze gemeenschappen en duurzaamheidsvraagstukken centraal, met een specifieke focus op de rol van jongeren in de energietransitie.
Jongeren in de energietransitie
In de OBA Next organiseerde het Energie Lab Zuidoost samen met ZO Future Makers een middag gericht op jongeren in de energietransitie. Tijdens deze middag werd gesproken over de rol van jongeren in de energietransitie, hun zorgen en ideeen. Daarbij werd duidelijk waarom deze koppeling logisch en noodzakelijk is: de energietransitie vraagt om keuzes die de komende generaties direct raken, en kan alleen slagen als verschillende perspectieven – inclusief die van jongeren – vanaf het begin worden meegenomen.
Zoals Sarah Bork (Gemeente Amsterdam, Hoofd Innovatie Energietransitie) benadrukte:
“De energietransitie wordt niet uitgevoerd door één partij, iedereen heeft een stukje van de puzzel (in je huis, in de buurt, op je werk) daarbij gaat het om de techniek maar ook over hoe we de techniek gebruiken en wat dat ons als mensen en maatschappij brengt. Juist omdat we naar een nieuw systeem gaan is dit de kans waarop we gezamenlijk kunnen dromen hoe dat er uit kan zien. Dat kan alleen maar samen”
Nadat werd toegelicht hoe de energietransitie raakt aan ons dagelijks leven en ook aan dat van jongeren, kwamen de jongeren zelf aan het woord en vertelden zij hoe zij de transitie ervaring.
Ook vanuit ZO Future Makers werd het belang van jongerenparticipatie onderstreept:
“Juist bij dit soort bezoeken is het belangrijk dat jongeren niet alleen aanwezig zijn, maar ook echt zichtbaar en hoorbaar onderdeel zijn van het gesprek. Jongeren leven midden in de realiteit van Zuidoost en kijken met een andere scherpte naar thema’s als energietransitie, rechtvaardigheid, ruimte, veiligheid en toekomst. Als we willen bouwen aan een inclusieve en betekenisvolle toekomst voor Zuidoost, dan moeten hun perspectieven niet achteraf worden opgehaald, maar vanaf het begin meewegen.”
Samenwerken als sleutel tot een eerlijke transitie
De gesprekken maakten duidelijk dat de energietransitie in de kern een samenwerkingsvraagstuk is. Het gaat over wie mee kan doen, wie profiteert en hoe we zorgen dat de transitie eerlijk verloopt.
Tijdens het programma gingen jongeren, professionals en andere deelnemers in gesprek over vragen als: hoe betrekken we jongeren structureel? Welke rollen en verantwoordelijkheden horen bij een rechtvaardige energietransitie? En wat is de rol van hoop en zingeving in dit proces?
De rode draad: een eerlijke energietransitie kan alleen ontstaan als verschillende perspectieven samenkomen, en als er ruimte is om gezamenlijk nieuwe oplossingen te bedenken.
De rol van ELZO
Voor Energielab Zuidoost bevestigt deze bijeenkomst waarom het betrekken van jongeren essentieel is. Door jongeren vanaf het begin een plek te geven, ontstaat een realistischer en inclusiever beeld van de energietransitie. De energietransitie vraagt om samenwerking tussen mensen, organisaties en generaties – juist in gebieden zoals Zuidoost, waar verschillende uitdagingen en kansen samenkomen.
Zoals Maike Simmes (Kernteam ELZO) ook zei: “De stem van jongeren meenemen is van belang, omdat de energietransitie niet alleen over de toekomst van jongeren gaat, maar ze vandaag de dag hier al elke dag bewust of onbewust mee te maken hebben. Belangrijk om hier als onderzoekers, professionals die werken in de energie transitie van bewust te zijn. Belangrijk is ook om kennis te delen over de energietransitie met jongeren. Blij daarom ook met de samenwerking met ZO Future Makers, ELZO en energie voor de stad van de gemeente, waarmee we de koppeling maken tussen energietransitie, wetenschap, kennis en jongeren. “
Reflectie Thabo Makgoba
In zijn toespraak verbond Aartsbisschop Thabo Makgoba de energietransitie aan grotere vragen van rechtvaardigheid, geschiedenis, gemeenschap en menselijke waardigheid. Hij benadrukte dat vraagstukken als de energietransitie niet alleen technisch zijn, maar vooral ook sociaal en rechtvaardig: problemen die we niet alleen kunnen oplossen, maar waarvoor we elkaar nodig hebben. Zijn centrale boodschap was daarom dat echte verandering vraagt om nederigheid, samenwerking en gedeeld eigenaarschap.
Zijn boodschap sloot naadloos aan bij de insteek van de middag: we hebben elkaar nodig om de energietransitie vorm te geven.